كردم . و تا آن زمان شب‌ها مسجد را به شاخه‌ها و برگ نخل روشن مىكردند . رسول‌خدا صلى الله عليه و آله پرسيد : چه كسى در مسجد ما چراغ افروخت ؟ تميم گفت : اين غلام من . پرسيد : نامش چيست ؟ گفت : فتح . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود از اين پس نامش سراج است . آرى ، رسول خدا صلى الله عليه و آله مرا سراج ناميد . » « 1 » بدين گونه مسجد با چراغ‌هاى روغنى روشن شد . بعضى گويند كه عمر بن خطاب به شمار چراغ‌ها افزود و اين كار بر حسب نياز بود . برخى از نمازگزاران ، كه در آخر مسجد بودند ، خواستند كه چراغ‌هاى بيشترى روشن گردد . بعضى از مورخان قرار دادن چراغ را در مسجد به عمر نسبت مى دهند ، هنگامى كه نماز تراويح را به جماعت مىخواندند . « 2 » براى خريدن روغن از زمان روشن شدن قنديل‌ها مالى اختصاص يافت . ابن زَباله از يوسف بن مسلم روايت كند كه روغن چراغ را از شام مىآوردند تا اينكه در حكومت جعفر بن سليمان - آخر - بر مدينه ، روغن را از بازار مدينه خريدند . چون داودبن عيسى به سال 198 ه . بر مدينه امارت يافت ، هزينهء روغن چراغ را از بيت المال مسلمانان داد . « 3 » او براى كسى كه اين كار را بر عهده داشت در هر ماه سه دينار مقرر نمود كه از بيت المال مسلمانان پرداخت مىشد . همچنين قنديل‌هاى شكسته را نيز تعمير مىكردند . « 4 » اين امر تا قرن هفتم هجرى ادامه داشت ، از آن زمان روغن مخصوص مسجد نبوى

--> ( 1 ) - الاستيعاب ، على هام الاصابه ، ج 2 ، ص 131 و 132 ( 2 ) - وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 670 ( 3 ) - الدرة الثمينه ، ص 110 ( 4 ) - وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 670